Theo Điều phối viên đặc biệt quan trọng của liên hợp quốc về Trung Đông, một "giải pháp hai công ty nước" cho những người Israel và bạn Palestine là biện pháp duy tốt nhất để đã có được nền chủ quyền bền vững, vĩnh viễn tại khu vực vực.
*
Trẻ em tại tp Nablus, Bờ Tây, gia nhập tuần hành thanh minh ủng hộ với những người Palestine làm việc Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thỏa thuận hoàn thành bắn mới nhất giữa Israel và trào lưu Hồi giáo Hamas trả lại sự bình yên mong manh làm việc Dải Gaza sau 11 ngày bom đạn, nhưng an toàn trong bao lâu thì chưa ai dám chắc.

Bởi cuộc xung chợt Israel-Palestine vốn được xem là cuộc xung đột phức hợp và khó giải quyết và xử lý nhất nạm giới, kéo theo đó là tối thiểu sáu trận đánh tranh Trung Đông, hai trào lưu phản kháng Intifada của bạn Palestine cùng vô số những vụ đụng độ giống như như loạt vụ tấn công bạo lực vừa mới rồi giữa Israel và Hamas làm việc Gaza.

Bạn đang xem: Lịch sử chiến tranh israel - palestine

Lý giải cho câu hỏi vì sao cuộc xung đột nhiên Israel-Palestine cạnh tranh giải quyết, giới phân tích chỉ dẫn ba nguyên nhân chính. Thiết bị nhất, xung đột bắt nguồn từ những mâu thuẫn chồng chất cùng dai dẳng từ xa xưa trong lịch sử dân tộc liên quan tới tranh chấp lãnh thổ, biệt lập về tôn giáo, sắc đẹp tộc, văn hóa… đồ vật hai, bạn dạng thân xích míc nội bộ của cả Israel lẫn Palestine luôn là rào cản đối với khả năng xử lý xung đột. Lắp thêm ba, toan tính của những nước khu vực và các nước có ích ích tương quan là yếu ớt tố chi phối và ảnh hưởng lớn.

Ngược cái lịch sử, sử sách khắc ghi rằng khoảng tầm 5.000 năm trước, tổ tiên tín đồ Do Thái và fan Arab hầu hết định cư ở khu vực Trung Đông. Trải qua nhiều cuộc giao đấu giành khu đất thời kỳ trước Công nguyên, có lúc người vị Thái thành công và xây dựng vương quốc Do Thái cải cách và phát triển phồn thịnh, song rất nhiều lần chúng ta bị mất đất, bị xua đuổi, phải tha hương, giữ vong mọi nơi.

Tuy nhiên, hàng nắm kỷ sau, bằng nhiều cách, nhất là mua lại đất của tín đồ địa phương, tín đồ Do Thái luôn luôn tìm cách quay lại mảnh đất trước đó từng tồn tại quốc gia Do Thái, vị trí mà năm 168 trước Công nguyên đã có được Đế quốc La Mã, sau thời điểm chiếm quốc gia Do Thái, thay tên thành xứ Palestine và tín đồ Arab sống ở đây được gọi là người Palestine.

Sau phần lớn cuộc trở về như vậy, vào đầu thế kỷ XX, sống vùng đất này còn có khoảng 500.000 bạn Arab cùng 90.000 tín đồ Do Thái sống xen kẽ. Năm 1909, phần đa người vày Thái sinh hoạt Trung Đông đã xây dựng một thành phố mới là Tel Aviv.

Qua nhiều đổi mới thiên của định kỳ sử, độc nhất vô nhị là trải qua nàn thảm sát dưới thời phátxít Đức, người Do Thái càng quyết tâm thực hiện kế hoạch “phục quốc," thành lập và hoạt động Nhà nước vày Thái sinh sống Trung Đông. Tranh chấp đất đai cũng nổ ra giữa bạn Do Thái và fan Arab.

Tuy nhiên, tới cuối trong thời hạn 1930, thời khắc xứ Palestine nằm dưới quyền ủy trị của Anh, bạn Do Thái ở chỗ này đã tăng lên 400.000, bằng 1/3 số fan Arab và đến năm 1940 đang gần bằng nhau. Điều kia càng khiến cho mâu thuẫn thân hai cộng đồng thêm gay gắt.


*
Người dân Palestine search kiếm đồ đạc và vật dụng còn còn lại trong toà nhà đã bị phá hủy trong số cuộc không kích của sản phẩm bay Israel xuống Dải Gaza. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Năm 1947, liên hợp quốc thông qua Nghị quyết 181, chia tách bóc xứ Palestine thành hai bên nước, một cho những người Arab Palestine (chiếm 43,5% diện tích lãnh thổ) một cho tất cả những người Do Thái (chiếm 56,5% diện tích). Fan Do Thái tán thành, bạn Arab phản bội đối ra quyết định trên vì nhận định rằng Nhà nước bởi vì Thái được phần đất gấp rất nhiều lần (tính theo tỷ lệ dân số).

Sau trận chiến tranh Trung Đông lần thứ ba, có cách gọi khác là "Cuộc cuộc chiến tranh sáu ngày" năm 1967, Israel đã sở hữu một vùng đất rộng lớn, trong đó có Bờ Tây, Dải Gaza và Đông Jerusalem. Tính từ lúc đó, hàng triệu người Palestine được xem như là “không bao gồm tổ quốc," cần sống lưu vong ở nước ngoài hoặc nhì vùng tự trị là Dải Gaza và Bờ Tây.

Jerusalem rất có thể coi là một trong những nút thắt vào cuộc xung bỗng nhiên Israel-Palestine. Đây là chỗ cư ngụ lâu đời của tín đồ Do Thái, Hồi giáo và Arab. Thành phố này còn có một số địa điểm linh thiêng đối với người Thiên Chúa giáo, Hồi giáo và vày Thái giáo, nơi các tín đồ của cả ba tôn giáo cho tới hành hương, mong nguyện. Vì chưng tính hình tượng cao của tp này, nghị quyết 181 của phối hợp quốc đưa ra quy chế đặc biệt cho Jerusalem, coi đây là “thực thể chia giảm giữa 2 bên do liên hợp quốc quản lí lý.

Tuy nhiên, cả Israel và Palestine hầu hết muốn đấy là thủ đô của mình. Việc Israel tuyên cha Jerusalem là hà nội thủ đô vì vậy bị cộng đồng Arab phản nghịch đối. Cho tới nay, những vụ đụng độ giữa công an Israel và fan Palestine vẫn tiếp tục xảy ra ởThành cổ Jerusalem, nơi có đền cúng Al-Aqsa của người Hồi giáo và cũng là khu thánh địa tôn kính duy nhất của bạn Do Thái, call là Núi Đền.

Xem thêm: Những Món Quà Ý Nghĩa Tặng Mẹ Thiết Thực Và Ý Nghĩa Nhất, 30 Món Quà Tặng Mẹ Thiết Thực Và Ý Nghĩa Nhất

Những mâu thuẫn thâm thúy giữa nhì bên khiến các nỗ lực nhằm tìm giải pháp toàn diện và bền bỉ cho cuộc xung chợt Israel-Palestine tới lúc này chưa đạt kết quả, tuy vậy đã gồm có bước tiến độc nhất vô nhị định, như Hiệp định hòa bình Oslo năm 1993, dẫn tới việc Israel rút khỏi dải Gaza và 1 phần Bờ Tây tương tự như chính quyền Palestine được thành lập năm 1994.

Trong lúc đó, với vấn đề Israel liên tiếp xây dựng các khu định cư vì Thái trên Bờ Tây với Dải Gaza, hành động được đánh giá là phi pháp theo lao lý quốc tế, cũng tương tự việc các tay súng rất đoan của Palestine tấn công các mục tiêu của Israel, tiến trình độc lập Trung Đông thực sự bế tắc.

Yếu tố thứ hai đó là những vấn đề nội bộ của Israel cùng Palestine. Ông Lenne Piggott - chuyên viên về Trung Đông trực thuộc Đại học Sydney (Australia), đánh giá nếu Israel với Palestine tiến tới cam kết kết một thỏa thuận dứt xung tự dưng thì giới chỉ đạo của cả 2 bên sẽ yêu cầu thỏa hiệp. Mặc dù nhiên, khả năng này vô cùng khó xảy ra bởi ko được các nhân vật cứng ngắc ở cả 2 bên ủng hộ.


*
Các tình nguyện viên vệ sinh đống đổ nát của các tòa bên bị sập sau loạt ko kích của Israel xuống Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thủ tướng tá Israel Benjamin Netanyahu rất có thể đánh mất sự cỗ vũ về chính trị trường hợp công nhận nhà nước Palestine vì tại Israel gồm có lực lượng cùng phe phái luôn có quan điểm diều hâu trong vụ việc này.

Năm 1995, vắt Thủ tướng tá Israel Yitzhak Rabin, tín đồ cùng lãnh đạo phong trào giải phóng Palestine (PLO) Yasser Arafat cam kết Hiệp định Oslo lịch sử hào hùng tại Washington, đã bị ám sát, mà thủ phạm là một đối tượng người sử dụng người vì Thái rất đoan vốn bội phản đối hòa giải với Palestine.

Về phía Palestine, khác biệt giữa nhị lực lượng chính trị cơ bản là trào lưu Fatah của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, hiện điều hành và kiểm soát Bờ Tây và phong trào Hồi giáo Hamas đang kiểm soát và điều hành Dải Gaza, khiến kỹ năng hai phái kiếm được tiếng nói thống duy nhất trở bắt buộc xa vời, bất chấp những nỗ lực cố gắng hòa giải vào nội bộ Palestine.

Fatah hiện tại là nòng cốt của PLO, có ý kiến ôn hòa, trong những lúc Hamas theo đuổi cách thức đấu tranh bằng bạo lực để thành lập Nhà nước Palestine trên cửa hàng đường giáo khu được hoạch định trước năm 1948. Ban đầu, phong trào này công ty trương không công nhận nhà nước Israel cùng phản đối Hiệp định độc lập Oslo, phát đụng Intifada, khiến ra những vụ tấn công liều chết nhằm vào người Israel.

Năm 2005, sau khoản thời gian quân đội Israel rút khỏi Dải Gaza, phong trào Hamas tham gia thiết yếu trị, giành thành công trong cuộc bầu cử Hội đồng lập pháp Israel năm 2006 và 1 năm sau, Hamas thừa qua Fatah, giành quyền điều hành và kiểm soát Dải Gaza.

Rạn nứt giữa Fatah và Hamas đẩy các bước đàm phán Israel-Palestine thêm phức tạp. Israel chỉ công nhận PLO là bên đại diện người Palestine tham gia đàm phán. Kể từ đó, thân Hamas với Israel đã xảy ra nhiều lần giao tranh đồ sộ lớn, như vào các năm 2008-2009 với 2014, khiến thương vong đáng kể.

Các vụ việc đó thường ngừng bằng đông đảo thỏa thuận ngừng bắn, song các vụ đụng độ lẻ tẻ, trong những số đó Israel không kích các phương châm ở Gaza và Hamas phóng rốckét tự Gaza nhằm mục tiêu vào Israel, thường xuyên xảy ra.

Cũng từ khi Hamas kiểm soát Dải Gaza, Israel ban đầu gia tăng sức ép vây hãm kinh tế, giảm bớt tiếp lương thực, dung dịch men đối với Dải Gaza, ảnh hưởng nghiêm trọng cho tới dân thường. Dải Gaza là mảnh đất nền hẹp chiều dài chỉ tầm 50km chạy dọc bờ biển, kinh tế không phát triển vì bị Israel vây hãm ba khía cạnh cả trên bộ lẫn trên biển, biên thuỳ với Ai Cập cũng bị rào kín.

Toàn bộ tích điện phải nhập từ đường ống đi qua Israel, 80% dân sống bằng lương thực nước ngoài viện trợ, cũng trải qua Israel. Vì thế mỗi lần Israel phong lan thì fan dân vùng này sinh sống trong trơn tối, không tồn tại lương thực, dung dịch men...

Một yếu tố phải kể tới là vai trò của các nước Arab và các cường quốc có ảnh hưởng. Mặc dù tuyên ba ủng hộ cuộc đấu tranh của fan Palestine, tuy nhiên không ít tổ quốc Arab bao gồm toan tính riêng.

Trong lúc đó, dưới thời cơ quan ban ngành Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã thỏa thuận công dìm Jerusalem là tp hà nội của Israel, đồng thời chuyển Đại sứ cửa hàng Mỹ từ thành phố Tel Aviv cho tới Jerusalem.

Washington cũng tuyên bố không coi bài toán xây dựng các khu định cư của Israel ở Bờ Tây là “không tương xứng luật pháp quốc tế," đánh dấu sự hòn đảo ngược chính sách của Mỹ trong 40 năm qua so với vấn đề này. Điều này còn có nguy cơ khiến bất ổn khu vực và cản trở giải pháp “hai công ty nước” thân Israel và Palestine.

Cuối năm ngoái, Điều phối viên đặc biệt của liên hợp quốc về Trung Đông Nickolay Mladenov từng lưu ý rằng bạn Israel và tín đồ Palestine vẫn sống trong xung thốt nhiên quá lâu, đồng thời dìm mạnh: “Cuộc xung bất chợt này không chỉ là là xung đột nhiên trên đất liền, vị cả nhì dân tộc đều có quyền gọi Israel và Palestine là nhà đất của họ. Nó không chỉ là một cuộc xung đột lịch sử - cá thể và tập thể. Đó là một cuộc xung bỗng về quyền thuộc tồn trên của hai bên nước."

Đưa ra nhận định đó, ông Mladenov lôi kéo quốc tế luôn luôn nhớ mục tiêu về một "giải pháp hai nhà nước" cho tất cả những người Israel và người Palestine, có nghĩa là Israel và Palestine tồn tại như hai đơn vị nước riêng lẻ sống với mọi người trong nhà trong hòa bình, an ninh và thừa nhận lẫn nhau, bởi vì theo ông, kia là bí quyết duy tuyệt nhất để dành được nền hòa bình bền vững và lâu dài tại khu vực./.