Bạn đang xem tư liệu "Tài liệu tu dưỡng học sinh tốt môn đồ lý Lớp 9 - Phần quang quẻ học", để thiết lập tài liệu gốc về máy chúng ta click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu lắp kèm:

*
tai_lieu_boi_duong_hoc_sinh_gioi_mon_vat_ly_lop_9_phan_quang.doc

Nội dung text: Tài liệu tu dưỡng học sinh tốt môn vật lý Lớp 9 - Phần quang đãng học

BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang đãng HỌC Phần: quang đãng HỌC A.

Bạn đang xem: Bồi dưỡng học sinh giỏi lý 9 phần quang học

Cầm tắt lý thuyết: 1. Định luật về sự truyền thẳng ánh sáng: Trong môi trường thiên nhiên trong suốt với đồng tính, ánh nắng truyền theo dường thẳng. 2. Định biện pháp phản xạ ánh sáng: + Tia bội phản xạ bên trong mặt phẳng đựng tia tới cùng pháp tuyến. + Góc phản bội xạ bởi góc tới: i’ = i. 3. Gương phẳng: a/ Định nghĩa: các vật có mặt phẳng nhẵn, phẳng , phản nghịch xạ xuất sắc ánh sáng sủa chiếu cho tới nó gọi là gương phẳng. B/ Đặc điểm của hình ảnh tạo bởi gương phẳng: - Aûnh của đồ dùng là ảnh ảo. - Aûnh có form size to bằng vật. - Aûnh và vật đối xứng nhau qua gương, vật dụng ở trước gương còn hình ảnh ở sau gương. - Aûnh cùng chiều với đồ vật khi trang bị đặt tuy nhiên song với gương. C/ cách vẽ hình ảnh của một trang bị qua gương: - Chọn từ một đến 2 điểm bên trên vật. - chọn điểm đối xứng qua gương. - Kẻ những tia tới bất kỳ, những tia bội nghịch xạ được coi như như xuất xứ từ hình ảnh của điểm đó. - Xác xác định trí và độ to của ảnh qua gương. 4. Thấu kính: a/ Định nghĩa: Thấu kính là đồ gia dụng trong trong cả được số lượng giới hạn bởi nhị mặt mong hoặc một mặt cầu và một khía cạnh phẳng. B/ những loại thấu kính: - Thấu kính rìa mỏng tanh ( thấu kính quy tụ ) - Thấu kính rìa dày ( thấu kính phân kỳ ) c/ những khái niệm khác: + từng thấu kính tất cả một quang trung ương O là vấn đề cắt giữa trung khu thấu kính với trục thiết yếu của thấu kính. + Trục thiết yếu của thấu kính là một trong những đường thẳng đi qua quang vai trung phong nối thân của hai chổ chính giữa của nhì mặt cầu giới hạn thấu kính. + từng thấu kính tất cả 2 tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O. Tiêu điểm F gọi là tiêu điểm vật, tiêu điểm F’ điện thoại tư vấn là tiêu điểm ảnh. + Đối cùng với thấu kính hội tụ F nghỉ ngơi phía trước của thấu kính còn F’ ngơi nghỉ phía sau thấu kính. + Đối cùng với thấu kính phân kỳ F sinh sống phía sau thấu kính còn F’ sống phía trước thấu kính. D/ Đường truyền ánh nắng qua thấu kính: + đông đảo tia sáng đi qua quang tâm hầu hết truyền thẳng. + những tia sáng song song cùng với trục thiết yếu của thấu kính sau thời điểm qua thấu kính đều đi qua F’. + các tia sáng trải qua F sau thời điểm qua thấu kính đếu song song cùng với trục chính của thấu kính. E/ Đặc điểm của hình ảnh tạo bởi thấu kính: + Đối với thấu kính hội tụ: - đồ đặt xung quanh tiêu điểm của thấu kính quy tụ cho ảnh thật hình ảnh ngược chiều cùng với vật. - Vật để trong tiêu điểm của thấu kính hội tụ cho hình ảnh ảo, ảnh cùng chiều cùng với vật với luôn to hơn vật. + Đối cùng với thấu kính phân kỳ: - Thấu kính phân kỳ luôn cho hình ảnh ảo, hình ảnh cùng chiều cùng với vật và luôn bé dại hơn vật. 1 1 1 f/ phương pháp thấu kính: f d d" thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang đãng HỌC trong đó: - f là tiêu cự của thấu kính ( f=OF ) - d là khoảng cách từ quang trung khu của thấu kính mang đến vật. ( d>0 : đồ dùng thật; d 0: hình ảnh thật ; d 2f : thấu kính quy tụ cho hình ảnh thật, ảnh ngược chiều với vật cùng luôn nhỏ dại hơn vật. G/ Độ bội giác và độ cường điệu ảnh: + mỗi kính lúp có một số bội giác ( ký kết hiệu là G )được ghi bằng những con số như 2X ; 3X ; 25 5X; .Giữa số bội giác cùng tiêu cự của một kính lúp bao gồm mối contact bởi hệ thức:G f A" B" + Độ phóng đại ảnh K là tỉ số giữa độ dài của ảnh với chiều cao của vật: K AB h/ cách thức đo tiêu cự của thấu kính hội tụ: ( có bốn hướng pháp) + xác minh nhanh, giao động tiêu cự của thấu kính bằng phương pháp hứng hình ảnh thật của trang bị ở khôn xiết xa thấu kính. Làm các lần đánh dấu các kết quả tìm được cố nhiên sai số. + Bằng cách thức Silberman: Đặt thấu kính nuốm định; đặt vật cùng màn giáp thấu kính rồi dịch rời vật cùng màn ra xa thấu kính. Khi dịch rời phải giữ sao để cho d=d’. Đến khi hình ảnh hiện rõ bên trên màn thí khám nghiệm xem độ cao h của đồ có bằng đô cao h’ của hình ảnh không. Nếu chưa đạt cần cẩn thận xê dịch tí chút rồi đánh giá kại. 1 1 1 df d d" + nhờ vào công thức : xuất xắc công thức: d" ta suy ra coâng thöùc f f d d" d f 2 2 Thí nghiệm nên được triển khai tít tuyệt nhất 4 lần rồi tính giá trị trung bình của f. 1 1 1 dd" + nhờ vào công thức: ta suy ra:f f d d" d d" - Đo d cùng d’ rồi tính f. - Thí nghiệm đề nghị được thực hiện nhiều lần rồi tính quý hiếm trung bình của f. L2 l 2 + Dùng cách thức Gaux- Bessel: f 4L - L là khoảng cách giữa trang bị với màn. - l là khoảng cách giữa nhị vị trí để thấu kính để hình ảnh hiện rõ trên màn. B. Phương thức giải bài tập: I. Bài bác tập gương phẳng: 1. Một điểm sng1 bí quyết màn một khoảng chừng SH= 1m. Tại M khoảng tầm giữa SH fan ta để một tấm bìa hình tròn vuông góc cùng với SH. A/ Tím bán kính vùng về tối trên màn nếu nửa đường kính tấm bìa là R=10cm. B/ cố điểm áng S bằng nguồn sáng sủa hình cầu có nửa đường kính r= 2cm. Tím bán kính vùng tối và vùng nửa tối. Giải: nắm tắt: SH=1m=100cm SM=MH=SH/2= 50cm I p R=MI= 10cm S M H a/ Tính PH: thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang quẻ HỌC Xét nhì tam giác đồng dạng SIM với SPH ta có: yên PH IM.SH 10.100 PH 20cm Q SM SH SM 50 b/ Tính PH với PQ: p Xét hai tam giác đều nhau IA’A cùng IH’P A’ I H’ Ta có: PH’ = AA’ A =>AA’ =SA’ – SA =MI – SA S M H PH = R –r = 10 – 2 = 8cm. B với ta có:PH = PH’ + H’H = PH’ + lặng = PH’ + R = AA’ + R = 8+10 = 18cm tựa như ta thấy nhì tam giác IA’B và IHQ bằng nhau => A’B = H’Q = A’A +AB = A’A +2r = 8 + 2.2 = 12cm => PQ = H’Q + H’P = 12-8= 4 centimet 2. Cho hai gương phẳng M với M’ đặt tuy vậy song xuất hiện phản xạ quay vào nhau va 2cách nhau một khoảng AB = d = 30cm. Giữa hai gương tất cả một đặc điểm S trên đường thẳng AB cách gương M là 10cm. Một đặc điểm S’ nằm trên tuyến đường thẳng tuy vậy song với nhì gương, giải pháp S 60cm. A/ trình bày cách vẽ tia sáng xuất phát điểm từ S đến S’ trong nhị trường hợp: + Đến gương M trên I rồi bức xạ đến S’. + sự phản xạ lần lượt bên trên gương M tại J mang lại gương M’ trên K rồi truyền cho S’ b/ Tính khoảng cách từ I; J ; K cho AB. Giải: a/ Vẽ tia sáng: đem S đối xứng với S 1 qua gương M. Đường trực tiếp SS’ giảm gương M tại I. SIS’ là tia yêu cầu vẽ. Mang S1 đối xứng cùng với S’ qua M’.Nối S 1S2 cắt M tại J và giảm M’ trên K. Tia SJKS’ là tia bắt buộc vẽ. B/ Tính IA; JA với KB: M’ M Xét tam giác S’SS1 , ta bao gồm II’ là con đường trung S2 H S’ A’ bình của tam giác S’SS1 nên:  I’S’ = I’S = IA = SS’/2 = 60/2 = 30cm K Xét 2 tam giác đồng dạng S1AJ với S1BK, ta có: I’ I AJ S A 10 1 1 => BK = 4 AJ ( 1) J BK S1B 40 4 Xét hai tam giác đồng dạng S2HK và S2A’J, ta có: B S A S1 S H HK đôi mươi HK 2 2 HK A" J (2) S 2 A" A" J 50 A" J 5 2 trăng tròn 2 Maø ta coù: BK HK SS" 4AJ A" J SS" AJ A" J SS" 5 5 5 18 2 2 18 2 AJ AJ A" J SS" AJ (AJ A" J ) SS" 5 5 5 5 5 18 2 AJ SS" SS" AJ 10cm 5 5 vắt AJ vaøo bieåu thöùc (1) ta ñöôïc : BK 4 .10cm 40cm 2. Hai gương phẳng có mặt phản xạ hôp thành I D R một góc , chiếu một tia sáng sủa Si cho gương N  S thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang đãng HỌC trước tiên phản xạ theo phương IJ mang đến gương sản phẩm hai rồi phản xạ tiếp theo phương JR. Search góc  J hợp bởi vì hai tia SI với JR khi: a/ là góc nhọn. B/ là góc tù. S N Giải: a/ là góc nhọn, theo hình vẽ ta bao gồm góc ngoài của I R INJ = => = I 2 I1 Xét DIJ có góc xung quanh là B D  ˆ ˆ ˆ ˆ Ta coù: B 2I 2 2I1 2(I 2 I1 ) b/ khi B laø goùc tuø theo như hình veõta thaáy goùc ngoaøi cuûa INJ (Goùc coùcaïnh thaúng goùc) ˆ ˆ Ta coù: I2 I1 Xeùt tam giaùc : IDJ ta coù: ˆ ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ ˆ B DIJ IJD 180 2I 2 180 2I1 2(90 I 2 ) 2(90 I1 ) 360 2(I 2 J1 ) (1) ˆ ˆ Xeùt INJ ta coù: I2 J1 (2) Töø (1) vaø ( 2)  3600 2 2 (1800 ) 1.Khi chiếu một tia sáng sủa từ bầu không khí vào một bản thủy tinh dưới một góc i = 450 . Ta thấy tỉ số giữa sin góc cho tới với sin của góc khúc xạ bởi 2 . Tính: a/ Góc khúc xạ r cùng vẽ hình. B/ Góc hợp bởi phương của tia cho tới với phương của góc khúc xạ. Giải: a/ Theo đề ta có: S N sin i sin i sin 450 1 2 sin r i sin r 2 2 2 => r = 300 I call là góc hợp bởi vì phương của tia tới r với phương của tia khúc xạ. Từ bỏ hình 1 ta có: = I – r = 45 – 30 = 150 2.Một ly đựng đầy nước hình tròn cao 20cm tất cả H.1 đường kính 20cm như hình 2 . Một bạn đặt M mắt ngay gần miệng ly chú ý theo phương AM thì vừa căn vặn thấy tâm O của lòng ly . A/ Vẽ đường đi của tia sáng phạt ra trường đoản cú O và truyền cho tới mắt người xem . B/ Tính góc hợp do phương của tia tới với phương của tia bức xạ A O Giải: a/ Vẽ lối đi tia sáng: H.2 Nối OI => tia cho tới M Nối lặng => tia khúc xạ  =>Đường đi của tia sáng sẽ là OIM b/ tự hình 3, góc  hợp do phương của tia cho tới I với tia khúc xạ là:  = - I thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn H.3BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang đãng HỌC trong những số đó : i AB 20 0 tg = 1 45 A O BI 20 OB 10 1 tg i = i 260 BI 20 2  = - i = 45- 26 = 190 3. Một kính lúp có tiêu cự f = 16,7cm. Một đồ vật đặt cách quang trung tâm O một đoạn 10,7cm. A)Vẽ hình ảnh của vật. Aûnh là ảnh gì? Nêu tính chất của ảnh. B) Nếu hình ảnh cách quang trọng tâm O một đoạn 29,7cm. Tính độ cao của ảnh? Biết độ cao của vật là 5cm. C) Tính số bội giác. Giải: a) Vẽ. Aûnh của AB là ảnh ảo, cùng chiều A’ A với vật và to hơn vật. B’ F B F’ b) Xét nhì tam giác đồng dạng : f d OAB vaø OA"B" ta coù( hình 4) AB OB AB 10,7 H.4 A"B" OB" A"B" 29,7 29,7.5 A"B" 13,9cm 10,7 25 25 c) Số bội giác G 1,5 f 16,7 Ta tất cả nhận xét số bội giác 1,5 nghĩa là dùng kính lúp này có thể thấy được hình ảnh lớn lên vội 1,5 lần so với lúc quan gần kề trực tiếp. 4. Cho 1 thấu kính L, biết vị trí tiêu điểm F, quang trung ương O, trục chính, ảnh S’. Hãy dùng các đường đi của tia sáng để xác xác định trí đồ gia dụng S cùng thấu kính. Giải: Ta bắt buộc xét nhị trường hợp: a)Thấu kính hội tụ: Aûnh của điểm S’ phía bên trong tiêu điểm F phải phải là ảnh ảo. Ảnh ảo S’ là giao điểm của nhị tia xuất phát từ S gồm: Tia qua quang trọng điểm O đi thẳng, tia qua F khúc xạ tuy nhiên song với trục chính . Vẽ nhị tia này, ta đã có được vị trí của S( hình 5a) b) Thấu kính phân kì: Tia từ S qua quang tâm O đi thẳng, tia từ S song song cùng với tia ló kéo dài qua F. Nhị tia này gặp nhau là hình ảnh F( hình 5b) S’ S S S’ F O F O ( a ) ( b ) H.5 5.Các hình 6 a, b cho biết thêm AB là vật dụng sáng, A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính L 1, L2. Thấu kính thuộc nhiều loại thấu kính gì? Dùng phương pháp vẽ mặt đường đi của các tia sáng để xác định vị trí của thấu kính cùng tiêu điểm của nó, call 1vaø 2 là trục thiết yếu của thấu kính. A’ A A A’ thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn H.6BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC B’ B B’ B ( a ) ( b ) Giải: + Trường thích hợp (a): A’B’ là ảnh của AB, cùng chiều A’B’ đề xuất thấu kính L1 là thấu kính hội tụ( hình 6a) L2 A’ L1 A A A’ B’ B O F’ O B’ F B ( a ) ( b ) H.6 Nối A cùng với A’ cắt tại 1 tại O dựng Oy  1 .

Xem thêm: Nghe Lại Bài Diễn Văn: “ Tôi Có Một Giấc Mơ ', Tôi Có Một Giấc Mơ'

Từ bỏ A vẽ tia tuy nhiên song với , Tia ló kéo dãn tới A’ giảm tại F’ là tiêu điểm của thấu kính hội tụ L1 + Trường thích hợp ( b): I A’B’ thuộc chiều với AB nhưng mà A’B’ cùng chiều cùng với AB đề xuất L2 S O R 6.Cho một thấu kính quy tụ L tất cả trục chủ yếu xx’, tia sáng sủa tới SI và tia ló IR. Hãy vẽ một tia sáng sủa tới tuy nhiên song với SI làm sao cho tia ló song song với trục chính( gồm nêu rõ biện pháp vẽ) Giải: I K + Kẽ một đường thẳng d trải qua O song song với SI. S F O F’ Đường thẳng d giảm IR trên K. Tự K hạ mặt đường vuông góc cùng với trúc chính, cắt trục bao gồm tại F’. Điểm F’ là tiêu điểm của thấu kính. + đem F đối xứng với F’ qua O, từ F ta kẽ con đường H.7 thẳng tuy nhiên song với SI, sau khoản thời gian qua thấu kính tia ló này sẽ tuy nhiên song với trục bao gồm 7. Theo như hình 8, AB là vật, A’B’ là hình ảnh của B A’ nó qua 1 thấu kính. Bằng cách vẽ hình ảnh , hãy xác định vị trí quang quẻ tâm, trục chủ yếu và A B’ những tiêu điểm của thấu kính Giải: + Theo tính chất hình ảnh của đồ vật AB cho thấy thêm B I thấu kính này là thấu kính hội tụ. F O F’ A’ + Nối mặt đường truyền tia nắng từ A->A’; tự B->B’ nhì tia sáng này giảm nhau tại O. O là quang trung khu A B’ của thấu kính + Dựng con đường thẳng trải qua O vuông góc cùng với AB H.8 cùng A’B’.Đường trực tiếp này là trục bao gồm của thấu kính . + từ B kẽ tia sáng BI tuy vậy song trục chính. Tia ló IB’ giảm trục chủ yếu tại F’, điểm F’ là tiêu điểm của thấu kính. + đem F đối xứng cùng với F’ qua O. F cùng F’ là nhì tiêu điểm của thấu kính hội tụ 8. Mang lại xy là trục bao gồm của thấu kính, AB là vật, A’B’ là hình ảnh của đồ vật AB qua thấu kính. ( hình 9). Hãy xác xác định trí quang trung tâm và các tiêu điểm của thấu kính. Giải: + vị AB là vật; A’B’ là ảnh ảo cùng chiều với đồ vật thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC nên thấu kính này là thấu kính hội tụ. B’ + từ bỏ B’ nối với B, đường thẳng B’B B cắt xy trên O. Tia BO là tia sáng đi qua quang vai trung phong của thấu kính. O là quang quẻ A A’ trọng tâm của thấu kính. H.9 + Vẽ thấu kính quy tụ tại O với vuông B’ góc cùng với xy. + Vẽ BI//xy. + Nối B’I giảm xy trên F’. Điểm F’ là I B’ tiêu điểm của thấu kính. F’ O A F A’ + mang F đối xứng cùng với F’ qua O. F là tiêu điểm vật dụng hai của thấu kính. H.10 9*. Cho một thấu kính hội tụ có quang trọng điểm O, tiêu điểm F. Hotline f=OF là tiêu cự của thấu kính. D là khoảng cách từ vật đến thấu kính ( A nằm tại trục chính; AB vuông góc cùng với trúc chính); d’ là khoảng cách từ A’B’ mang lại thấu kính. Chứng minh rằng ta luôn luôn luôn có: 1 1 1 A"B" d" vaø B I f d d" AB d Giải: A F O F’ A’ 1 1 1 A"B" d" CM: vaø B’ f d d" AB d theo như hình veõta coù: F"A" A"B" A"B" - A"B"F"~ OIF" ta suy ra : (1) H.1 OF OI AB 1 A"B" OA" d" - A"B"O ~ ABO ta suy ra : (2) AB OA d OA" F" A" Töø (1) vaø (2)suy ra : OA OF OA" OA" - OF" d" d" f Maø : F"A" OA" - OF" neân : tốt d" f d"d df OA OF d f 1 1 1 1 1 1 chia hai veá mang đến dd" f ta ñöôïc : tuyệt d f d f d d" 10*. Một thứ sáng AB cao 3cm đặt cách màng một khoảng tầm L = 160cm trong tầm giũa vật dụng sáng cùng màn tất cả một thấu kính quy tụ có tiêu cự f =30cm. đồ dùng AB đặt vuông góc với trục thiết yếu a. Xác xác định trí đặt thấu kính để ta gồm được hình ảnh rõ nét của đồ dùng trên màn b. Khẳng định độ khủng của hình ảnh so cùng với vật. Giải: a. Do ảnh hứng được trên màn nên hình ảnh của thiết bị là hình ảnh thật, hình ảnh ở vị trí kia thấu kính so với vật Theo đề ta có: d + d’= L (1) 1 1 một mặt khác ta có: (2) f d d" tự (1) suy ra: d’= L – d núm vào (1) ta được : 1 1 1 1 1 d 2 Ld Lf 0 d 2 160d 4800 0 f d L d f d(L d) Giải phương trình ta được d1= 40cm, d2 =120cm thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC Vậy gồm 2 vị trí để thấu kính để cho ảnh rõ đường nét trên màn ảnh là: d=40cm cùng d= 120cm b/ Độ bự của hình ảnh so cùng với vật: A" B" d" d" A"B" .AB AB d d 120.3 khi d 40cm thì d" L - d 120cm neân A"B" 9cm 40 40.3 khi d 120cm thì d" L - d 40cm neân A"B" 1cm 120 11.Một vật sáng AB đặt vuông góc với trục chủ yếu của một thấu kính hội tụ có tiêu cự 12cm. Điểm A vị trí trục chính , hãy dựng hình ảnh A’B’ của AB và tính khoảng cách từ hình ảnh đến thấu kính và chiều cao của hình ảnh trong nhì trường hợp. A/ thứ AB cạch thấu kính một khoảng d=36cm B I b/ trang bị AB bí quyết thấu kính một khoảng tầm d=8cm Giải: A F O F’ A’ a/ cho biết: d=36cm, AB=1cm; OF=12cm. Tính A’B’ và OA’ H B’ Xét nhị tam giác đồng dạng ABF với OHF , ta có: AB AF AB.OF AB.F 1.12 H.12 OH 0,5cm OH OF AF d f 36 12 Xét hai tam giác đồng dạng A’B’F’ và IOF’, ta có: IO OF" A" B".OF" OH.OF" 0,5.12 F" A" 6cm A" B" F" A" IO IO 1 OA" OF" F" A" 12 6 18cm b/ mang đến biết:OA=8cm; AB=1cm; OF=12cm. B’ Tính A’B’ và OA’ B I Xét nhị tam giác đồng dạng: OF’B’ và BIB’, ta có: A’ F A O F’ BB" BI OA BB" OA (1) OB" OF" OF OB BB" OF Maø ta coù: OB AB2 OA2 12 82 65 H.13 BB" 8 Töø (1) BB" 2 65 65 BB" 12 Xét hai tam giác đồng dạng OAB với OA’B’, ta có: OB AB OB AB AB(OB BB") 1.( 65 2 65) A" B" 3cm OB" A" B" OB BB" A" B" OB 65 AB OA A" B".OA 3.8 Vaø ta coù: OA" 24cm A"B" OA" AB 1 12. Một bạn được chụp ảnh, đứng giải pháp máy ảnh một khoảng tầm d=OA. Bạn ấy cao B I 1,8m. Phim cách vật kính 15cm. Aûnh người ấy trong phim cao 3,0cm. Tính d và tiêu cự OF’? A F O F’ A’ Giải: hai tam giác vuông OAB cùng A’OB’ gồm góc OAB d B’ bởi góc A’OB’ nên đồng dạng. Thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC A" B" OA " 3 1 AB OA 180 60 oe oe " 60 15 60 900 centimet Tính tieâu cöï f. Hai tam giaùc vuoâng OF" I vaø A" F" B" coù goùc IF" O baèng goùc B" F" A" neân ñoàng daïng. A" B" A" F " OI OF " Maø : OI AB vày töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A" B" OA " OF " Maët khaùc : A" F" OA"- OF" (2) AB OF " OA" OA " OF " Töø (1) vaø (2) suy ra : OA OF " 15 15 f 13500 nắm soá : 15 f 13500 900 f f 900 f 915 14,75cm 13. Một đồ sáng AB bao gồm độ cao h được đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính B phân ký có tiêu cự f. Điểm A cụ trên trục A F O F’ bao gồm và tất cả vị trí tại tiêu điểm F ( hình 14). A/ Dựng hình ảnh A’B’ của AB qua thấu kính vẫn cho. B/ Tính độ dài h’ của ảnh theo h và khoảng cách d’ từ hình ảnh đến thấu kính theo f H.14 Giải: a/ Dựng tia cho tới BO đi qua quang tâm của thấu kính, B B’ I tia này truyền thẳng. A F A’ O + Dựng tia cho tới BI song song cùng với trục chính, tia ló này trải qua tiêu điểm F + Tia BO với tia FI cắt nhau trên B’ + từ bỏ B dựng con đường thẳng vuông góc cùng với trục chủ yếu tại A’. A’B’ là ảnh của AB. H.15 A" B" OA" b/ Xét nhị tam giác đồng dạng OAB và OA’B’ ta gồm (1) AB OA A" B" A" F Xét hai tam giác đồng dạng OFI cùng A’FB’ ta có: OI OF do OI = AB và ta có: FA’ = FO – OA’ ta suy ra: A" B" OF A"O (2) AB OF OA" OF A"O Töø (1) vaø (2) ta suy ra : OA OF OA" f OA" f thay d OA f ta ñöôïc : OA" f - OA" OA" d" f f 2 f.h h Töø (1) h" A"B" 2f 2 Vậy hình ảnh A’B’ bí quyết thấu kính một khoảng f/2 cùng cao bằng h/2 thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC 14. Người ta ước ao chụp hình ảnh một bức tranh có size 0,48m . 0,72m bên trên một phim hình ảnh có form size 24mm . 36mm, sao cho ảnh thu được có kích thước càng khủng càng tốt. Tiêu cự của đồ gia dụng kính máy ảnh là 6cm. A) Aûnh cao bằng bao nhiêu lần vật? b) Hãy dựng ảnh (không bắt buộc đúng tỉ lệ) và phụ thuộc vào hình vẽ để xác định khoảng giải pháp từ đồ kính mang đến bức tranh. Giải: -Dựng tia cho tới BO qua quang quẻ tâm, tia này truyền thẳng. B I - Dựng tia tới BI tuy nhiên song cùng với trục thiết yếu tia ló là IF qua tiêu điểm F’ A F O F’ A’ - B’ là ảnh của điểm lưu ý B - từ B’ dựng đường thẳng vuông góc với cắt trục d B’ thiết yếu tại A’. A’B’ bao gồm là hình ảnh của đồ dùng AB. Xét nhì tam giác đồng dạng AOB và A’OB’ , ta có: A" B" OA" 2,4 0,05 (1) AB OA 48 A"B" A" F" nhì tam giaùc ñoàng daïng OF"I vaø A"F"B" , ta coù: OI OF" Maø :OI AB vì chưng töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A"B" OA" OF" Maët khaùc : A"F" OA"- OF" (2) AB OF" OA" OA" OF" Töø (1) vaø (2)suy ra : OA OF" OA"-6 cố soá : f 6cm 0,05 OA" 6,3cm 6 d OA 126cm Vậy vật giải pháp thấu kính 126cm, ảnh cao bởi 0,05 lần vật. 15. Mang đến vật AB đặt vuông góc với trục bao gồm trước một thấu kính hội tụ mỏng. Biết AB =5OF. A/ Vẽ ảnh A’B’ của AB qua thấu kính. B/ chứng minh rằng độ béo của hình ảnh A’B’ = AB/4. Tính OA’. C/ dịch chuyển vật AB làm sao cho A trùng F. Chứng tỏ rằng hình ảnh A’B’ làm việc vô cực. Giải: a/ Vẽ hình ảnh của đồ dùng AB qua thấu kính; -Dựng tia cho tới BO qua quang tâm, tia này truyền thẳng. B I - Dựng tia cho tới BI song song cùng với trục chủ yếu tia ló là IF qua tiêu điểm F’ A F O F’ A’ - B’ là hình ảnh của điểm lưu ý B - trường đoản cú B’ dựng đường thẳng vuông góc với cắt trục d B’ thiết yếu tại A’. A’B’ thiết yếu là ảnh của đồ gia dụng AB. B/ chứng minh độ phệ củaA’B’=AB/4. Tính OA’: Xét nhị tam giác đồng dạng AOB với A’OB’ , ta có: thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC A" B" OA" (1) AB OA A"B" A" F" xeùt nhị tam giaùc ñoàng daïng OF"I vaø A"F"B" , ta coù: OI OF" Maø :OI AB vị töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A"B" OA" OF" Maët khaùc : A"F" OA"- OF" (2) AB OF" OA" OA" OF" Töø (1) vaø (2)suy ra : (3) OA OF" rứa soá : d OA 5OF 5f; d" OA" vaøo bieåu thöùc (3) ta ñöôïc : OA" OA" f d" 5d" 5 f d" OA" 1,25 f 5f f A"B" OA" 1,25f 1 núm d" , d vaøo bieåu thöùc (1) ta thaáy : AB OA 5f 4 c/ Theo cách làm (3) , khi OA =OF = OF’ = f , ta suy ra: hai tam giác AOB cùng OIF’ bởi nhau. Do BI//OA nên BO//OF’ nên hình ảnh của AB làm việc vô cực. 15*. Một trang bị sáng AB cao 2cm được đặt vuông góc với trục chính và phương pháp B 450 quang trung ương là 30cm của một thấu kính A F O F quy tụ có tiêu cự 20cm. a/ Aûnh A’B’ của AB qua thấu kính là Hình 15a ảnh thật hay ảnh ảo? Xác xác định trí, độ béo của ảnh đó. B/ người ta đặt một guơng phẳng nghỉ ngơi B I 450 sau thấu kính nghiêng cùng với trục bao gồm A F O F’ O’ 1 góc 450 cách thấu kính 30cm ( như K A’ G mẫu vẽ 15a). Hãy vẽ hình ảnh của đồ gia dụng AB H tạo vì chưng thấu kính với gương phẳng. Hình 15b B’ (Đề thi HSG cung cấp tỉnh năm học 2005 – 2006) Giải: a/ Aûnh của vật dụng là ảnh thật. Bởi d> f. Vị trí của ảnh: 1 1 1 1 1 1 d.f 30.20 từ bỏ công thức: d" 60cm f d d" d" f d d - f 30 trăng tròn Độ phệ của ảnh: A" B" d" d" 60 từ bỏ công thức: A" B" .AB .2 4cm AB d d 30 b/ theo hình vẽ 15b: - từ bỏ B dựng tia sáng sủa BI// trục chính, tia này sau khi qua thấu kính sẽ trải qua F và gặp gương phẳng trên G rồi phản xạ theo phương GB’. - từ B dựng tia BO qua quang đãng tâm, tia này gặp mặt gương phẳng trên H rồi phản xạ theo phương HB’ hai tia này khởi nguồn từ B , chạm mặt nhau trên B’ - tự A dựng tia AK tuy vậy song cùng với trục phụ BO. Tia này sau khoản thời gian qua thấu kính sẽ trải qua tiêu điểm phụ F” ( tiêu điểm phụ này nằm trên mặt phẳng vuông góc trục thiết yếu chứa tiêu điểm chính) - từ A dựng tia AO trùng cùng với trục chính, tia này mang đến gương sự phản xạ theo phương O’A’ thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang HỌC nhì tia bắt đầu từ A gặp nhau tại A’. - Nối A’ cùng với B’ . A’B’ là hình ảnh của trang bị AB tạo vì hệ thấu kính với gương phẳng. Thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn